Opinie: Kan het demonstratierecht worden herzien?
Door Danny van Leeuwen
Door Danny van Leeuwen
Zo'n uitspraak van de RvS zet me toch weer aan het denken. Een van de mogelijkheden om demonstraties te beperken ligt in het "Bestrijden of voorkomen van wanordelijkheden".
De volgende toelichting, afkomstig van demonstratierecht.nl, is daarin interessant:
"Naast het gedrag van demonstranten is ook de plaats van de demonstratie van belang. Zo kan een burgemeester bij een demonstratie in de buurt van een ziekenhuis of begraafplaats eerder (striktere) beperkingen opleggen om wanordelijkheden tegen te gaan dan op andere openbare plaatsen. Bijvoorbeeld, als dat noodzakelijk is, dat de demonstranten enige afstand bewaren tot de ingang van het ziekenhuis of de begraafplaats. Daarbij moet het uitgangspunt wel zijn dat de overheid zich moet inspannen om demonstranten te laten demonstreren binnen zicht- en geluidafstand van het doel waartegen zij willen demonstreren."
Als ik de recente uitspraak van de RvS goed begrijp, wordt een abortuskliniek nu (eindelijk) aangemerkt als een vergelijkbare plaats als een (regulier) ziekenhuis of begraafplaats. Maar zoals in het citaat hierboven staat, moet de overheid zich ook daar nog steeds inspannen om demonstranten binnen zicht- en geluidsafstand te plaatsen.
Wat ik nog steeds niet begrijp: waarom ziet de wetgever niet dat demonstreren op deze plaatsen, gericht tegen individuele bezoekers, een inbreuk is op de persoonlijke levenssfeer? Dat bezoekers bijna per definitie kwetsbaar zijn (want ziek, zorgbehoevend, in de rouw) en demonstraties tegen de individuele keuzes en gevoelens van deze bezoekers dan ook per definitie intimiderend zijn.
Het is toch echt anders wanneer je demonstreert voor de deur van een ziekenhuis omdat je het oneens bent met het personeels- of inkoopbeleid, of bij een begraafplaats omdat er onder toeziend oog van de beheerder satanische rituelen plaatsvinden waar sprake is van grafschennis, of desnoods bij een abortuskliniek omdat Amerikaanse vrouwen worden geweigerd omdat Trump niet zou willen dat zij hier worden geholpen.
In deze (fictieve?) gevallen kunnen demonstraties nuttig zijn om de directie aan te spreken. Het demonstratierecht is dan ook een groot goed.
Kan de wetgever hier nu werkelijk geen onderscheid maken tussen demonstraties gericht tegen organisaties en demonstraties/intimidaties tegen individuele bezoekers? Het komt bij mij over als onwil.
Waar ik de wetgever ook nooit over hoor: waarom wordt ons demonstratierecht opengesteld voor ontwrichtende, fundamentalistische figuren van ver buiten Nederland die hier individuele bezoekers even komen vertellen dat ze geen baas in eigen buik zijn? Demonstranten met banden met fascistische organisaties uit Zuid Amerika (onlangs in Wageningen), pro life figuren uit Duitsland of Zwitserland.
Moeten we ons demonstratierecht niet ook een beetje beschermen tegen de onverdraagzaamheid van deze figuren?